De Wielerbaan, een stukje historie

Montessorischool ‘De Wielerbaan’ werd opgericht in augustus 1988 en was daarmee de derde openbare basisschool op de Helmerhoek.
Er werd gestart met 45 leerlingen en twee kleine klassen, in het tweede jaar waren er al 80 leerlingen. Op dit moment telt de Montessorischool ongeveer 350 leerlingen en dertien groepen.

Het schoolgebouw, met een open en vriendelijk karakter, is al meerdere malen uitgebreid, met als meest recente uitbreiding een nieuwe vleugel met twee klaslokalen en een ruime entree.

Waar dankt de basisschool ‘De Wielerbaan’ zijn naam eigenlijk aan?

Op oktober 1928 werd de Enschedese Wielervereniging “Het Oosten” opgericht. Daarmee is zij ook de oudste wielervereniging van Twente. Op 13 april 1931 kreeg de vereniging zelfs de Koninklijke Goedkeuring.
Voor de oorlogsjaren werden er drukbezochte wielerwedstrijden georganiseerd op een wielerbaan waar nu de wijk Helmerhoek ligt. Basisschool “De Wielerbaan” herinnert aan deze wedstrijden. Buiten dat de wielervereniging een rijke en succesvolle historie in de wielersport kent, was het destijds bovendien een middelpunt van sociale activiteiten voor het hele gezin.
Nu spelen de kinderen van Montessorischool “De Wielerbaan” in de pauze op het schoolplein, of op het grote grasveld tegenover de school, waar vroeger de wielerwedstrijden gereden werden.

Rechts in de hoek is het ovaal van de Wielerbaan nog te zien.

Het eerste stadion van Enschede

De Wielerbaan was tevens het eerste Enschedese Stadion. Het aantal personen dat nog iets weet van de officiële opening in van het stadion bij Usselo op 13 juni 1926, is erg klein.
Dit eerste stadion lag op de plaats van het grasveld tegenover de Montessorischool ‘De Wielerbaan’. Tussen de Disselhoek, Haarspithoek, Boswinkelbeekhoek en de Oude Dijk. Het grasveld is nog steeds ovaal van vorm en omringd met bebossing op zandbulten en grillige vormen. Tegenwoordig wordt er door de jeugd dankbaar gebruik van gemaakt met de fiets, zonder waarschijnlijk te beseffen dat er ooit professionele wielersport werd beoefend.

De eerste wedstrijd werd gereden op zondag 22 november 1925. Het stadion bij Usselo werd druk bezocht, ondanks dat er aan deze eerste wedstrijd geen ruchtbaarheid was gegeven. In het artikel uit de Enschedesche Courant lezen we dat de baan toen nog een zandbaan was, op 13 juni 1926 is deze zandbaan veranderd in een betonnen baan met een lengte van ruim 300 meter. Omringd met zittribunes, staplaatsen, reclameborden en een clubgebouw met kleedkamers.

Eerder in deze krant

In deze krant werd in 1984 door Wim Schuurman ook al aandacht besteed aan de oude wielerbaan. Als een van de redenen van de ondergang van de wielerbaan gaf hij aan dat het publiek de grasbaanraces meer waardeerde.
De in vervallen geraakte baan kwam in handen van de gemeente Lonneker die het gebruik ervan overliet aan NELRET. Deze club vroeg fl. 100,00 subsidie aan in 1930 voor het opknappen en renoveren van de baan. Met eigen leden en renners wilde men de klus klaren om “van het voorjaar eens een mooie wedstrijd te laten zien”. Het resultaat was een kort en formeel afwijzingsbriefje zonder enige motivering.

Ondanks deze tegenslag werd de baan door vrijwilligers weer zodanig opgeknapt dat ze op 17 juni 1932 weer heropend werd. Helaas moest de wielerclub 2 jaar later toch de baan sluiten wegens zware lasten, mede door de crisis.
De baan raakte wederom in verval en in de oorlog werden voor de bezetter belangrijke materialen naar vliegveld Twente afgevoerd.

Later is het terrein nog in gebruik genomen door een hondenclub, gevolgd door motorcrossers.
In 1984 moest Wim Schuurman zich een weg banen door gaten in het struikgewas en prikkeldraad om op de oude wielerbaan te komen. De wildernis was destijds al voorbestemd om de functie van park te krijgen.

Wielerbaan-2940-750

Bronnen:

  • Om De Hoek Gekeken (Wim Schuurman)
  • ’n Sliepsteen
  • De Wielerbaan
  • Enschedese Wielervereniging “Het Oosten”