De Hoeken van de Helmerhoek: Grimberghoek

Grimberghoek

Veel straatnamen in de Helmerhoek zijn genoemd naar een Twents landgoed.
Dit keer zochten we naar de geschiedenis van het huis Grimberg.

Landgoed “Grimberg” zeven eeuwen oud.

In het buurtschap Notter, nabij Wierden, aan de oever van de Regge, was aan de Rijksweg 343 van Rijssen naar Wierden, het kasteel Grimberg gelegen, dat tot de oudste kastelen van Twente behoorde
Het kasteel lag zeer strategisch aan de Regge. Wilde je vanuit Deventer naar Twente dan ging je via Goor of via Grimberg. Moerassen isoleerden de stokoude gouw (het gebied) Twente. Eeuwen geleden was er al een veerpont waar tol moest worden betaald. De opbrengst van de tol over de weg en via de veerpont gingen naar de Grimberg. Zij beheersten o.a. de passage over de Regge. Het kasteel is verdwenen. Alleen het fraaie landgoed is er nog.13606715_915253968621519_6035852894103839025_n

Grimberg is nu een landgoed met slechts enkele overblijfselen van het oude huis dat op het noorden lag. Een groot deel van de halfcirkelvormige buitengracht en in de 18e eeuw aangelegde lanen zijn bewaard gebleven. Aan het begin van de oprijlaan staan twee zandstenen klauwstukken, waarschijnlijk afkomstig uit het oude huis. Op de vroegere huisplaats staat sinds 1920 een met riet gedekt, houten theehuis.
Wie in deze tijd nog resten wil vinden van de eens roemruchte havezate “De Grimberg” moet zijn ogen goed de kost geven om overblijfselen, aanduidingen, tekenen te vinden van de plek waar eens het kasteeltje heeft gestaan.

Families op de Grimberg

Een ‘”Mansio”, (een hof) werd genoemd in de vroegst bekende akte, waarbij sprake is van de “Grimberghe”. Egbert van Almelo vermaakte het huis en de hoeve in 1297 aan zijn tweede vrouw Mechteld van Limburg. De kinderen uit hun huwelijk noemden zich nadien ’van den Grimberg’. Door conflicten in de familie verkochten de nazaten in 1475 de Grimbergh-goederen aan Otto van den Rutenberg en zijn vrouw.
De van den Rutenbergs waren één van de meest vooraanstaande families in het Oversticht en verwant aan de Utrechtse machtige heersers. Otto woonde op het landgoed Sudena in Notter. Hij huwde op latere leeftijd met Maria van Twic(ke)lo, die de Grimberg als woning verkoos. De Grimberg werd drastisch verbouwd. Otto II, opvolger op de Grimberg, speelde daarna een belangrijke rol. Hij werd aangewezen als afgevaardigde van de Twentse Ridderschap om gewichtige zaken te regelen. Hij huwde met Eleonora Sticke van het Weldam, maar stierf kinderloos in 1549.13516646_915254035288179_1153080247807810450_n

Zes generaties bewoners van de Grimbergh.

De geschiedenis vermeldt daarna de familie Van Voorst voor zes generaties als bewoners van de Grimbergh. Deze familie had in de 16e eeuw tijdens de 80-jarige oorlog gekozen voor de staatsgezinden en werd door de Spaanse koning als vijand beschouwd. Al hun goederen werden in beslag genomen. Het Staatsgarnizoen van de Prins van Oranje dat de Grimberg moest beschermen vluchtte in 1583, bij de komst van de Spanjaarden naar Lochem. De Grimberg werd in 1583 veroverd door de Spanjaarden en in brand gestoken.
Pas in 1595 vestigde Johan van Voorst zich opnieuw op de weer opgebouwde plaats met zijn beide zusters.
Bij de volkstelling van 1748 woonden op “de Grimbargh” zowel de heere luitenant-generael Willem Reyner, baron van Voerst, heere van de Grimbargh en sijn soon Peter Willem.
Adelstand genoeg, want in 1779 werd De Grimberg verkocht aan ‘baron’ Jean Guillaume de Vaillant ‘van den Grimberg’ en zijn vrouw Isabella Anthonia baronesse van Imhoff. Het huis Grimberg bleef maar in andere handen over gaan. In 1876 werd het landgoed van vijftien hectare als geldbelegging verkocht aan Jan Harmen ter Horst, zoon van de oprichter van de jutefabriek in Rijssen, Nazaten van hem lieten er in 1920 op de Grimberg een theehuis bouwen, dat ook voor bewoning geschikt was en verfraaiden de tuin. In 1954 verkreeg dochter Imke, echtgenote van fabrikant Herman Jordaan, de voormalige havezate. In 2014 werd het theehuis voor het laatst verbouwd door bewoner Tijhof.
Theehuys Grimberg, thans een horeca-gelegenheid, ligt prachtig verscholen tussen stukken bos en weiland in de Twentse natuur.

Ook al behoort de prachtige havezate Grimberg tot het verleden, de oude poort, de grachten en het parkachtige landschap ademen nog altijd de tijd uit van toen.13603290_915254191954830_8091460963452578067_o